खोज और
उनके आविष्कारक
विश्व के प्रमुख आविष्कार / खोज और उनके आविष्कारक / खोजकर्ता तथा
गणित-विज्ञान के विभिन्न सिद्धांतों के
प्रतिपादकों की सूची यहाँ दी गई है। यह जानकारी आपके सामान्य ज्ञान में बढ़ोत्तरी
करने के साथ-साथ विभिन्न प्रतियोगी परीक्षाओं में आपको अंक भी दिलायेगी।
अविष्कार/खोज/प्रतिपादन
|
आविष्कारक/खोजकर्ता/प्रतिपादक
|
देश
|
वर्ष
|
विकास
का सिद्धांत
|
चार्ल्स
डार्विन
|
||
आनुवंशिकता
के नियम
|
ग्रेगर
जॉन मेण्डल
|
||
जेनेटिक
कोड तथा कृत्रिम जीन
|
हरगोबिन्द
खुराना
|
||
ताप
का गतिवादी सिद्धांत
|
कैल्विन
|
||
नेत्रहीनों
के लिखने-पढ़ने की लिपि
|
लुईस
ब्रेल
|
||
रेडियो
तथा वायरलेस टेलीग्राफी
|
जी.मारकोनी
|
||
विद्युत्
धारा तथा बैटरी
|
वोल्टा
|
||
पीरियोडिक
टेबल
|
मेण्डलीफ़
|
||
टाइपराइटर
|
क्रिस्टोफर
लैथम शोल्ज/पेलेग्रीन टैरी
|
इटली
|
1808
|
ट्रांजिस्टर
|
विलियम
शॉकले, जॉन बरडीन व वाल्टर बर्टन
|
अमेरिका
|
1948
|
बैरोमीटर
|
ई.
टौरसेली
|
इटली
|
1644
|
रडार
|
रॉबर्ट
वाटसन वाट
|
स्कॉटलैण्ड
|
1930
|
वायुयान
|
राइट
ब्रदर्स
|
||
फाउण्टेन
पेन
|
लेविस
वाटरमैन
|
यू.एस.ए.
|
1884
|
मोटरकार
( निर्माण )
|
हेनरी
फोर्ड
|
||
आटोमोबाइल
|
कार्ल
ब्रेंज
|
||
टेलीफोन
|
ग्राहम
बेल
|
यू.एस.ए.
|
1876
|
माइक्रोफोन
|
ऐलेक्जेंडर
ग्राहम बेल
|
यू.एस.ए.
|
1876
|
हैलीकॉप्टर
|
ए.
ओहमिशेन
|
||
लीवर
का सिद्धांत,
आपेक्षिक
घनत्व
|
आर्कमिडीज
|
||
क्रेस्कोग्राफ
|
जे.
सी. बोस
|
भारत
|
1928
|
शार्ट
हैंड
|
पिटमैन
|
||
एक्स-किरणों
की खोज
|
डब्लू.
सी. रोण्टजन
|
||
परमाणु
विखंडन
|
रदरफोर्ड
|
||
रमन
प्रभाव
|
सी.वी.रमन
|
||
टेलिस्कोप
|
गैलीलियो
|
||
सेफ्टी
रेजर
|
जिलेट
|
||
छापने
की कला
|
गुटेनबर्ग
|
||
लिफ्ट
(यांत्रिक)
|
एलिसा
ग्रेब ओटिस
|
यू.एस.ए.
|
1852
|
नाभिकीय
विखण्डन
|
ऑटो
हॉन
|
जर्मनी
|
1938
|
नाभिकीय
रिएक्टर
|
ई.
फर्मी
|
||
भाप
का इंजन (कंडेंसर)
|
जेम्स
वाट
|
स्कॉटलैण्ड
|
1769
|
साइकिल
|
के.
मैकमिलन
|
स्कॉटलैण्ड
|
1839
|
रिवाल्वर
|
सैमुअल
कोल्ट
|
यू.एस.ए.
|
1935
|
गैस
इंजन
|
डेमलर
|
||
सेफ्टी
लैम्प
|
हम्फ्री
डेवी
|
ब्रिटेन
|
1816
|
रेफ्रिजरेटर
|
ए.
कैटलीन,हैरीसन व टिनिंग
|
यू.एस.ए.
|
1850
|
ग्रामोफ़ोन, इलेक्ट्रिक बल्ब
|
थॉमस
अल्वा एडीसन
|
यू.एस.ए.
|
1878,
1879
|
डायनेमो
|
माइकल
फैराडे
|
इंग्लैंड
|
1831
|
टेलीविजन
(यांत्रिक)
|
जे.एल.
बेयर्ड
|
ब्रिटेन
|
1926
|
लोगेरिथ्म
|
जॉन
नेपियर
|
स्कॉटलैण्ड
|
1614
|
तड़ित
चालक
|
बेंजामिन
फ्रेंकलिन
|
||
कॉस्मिक
किरणें
|
आर.ए.
मिलीकन,विक्टर हेस
|
||
थर्मस
फ्लास्क
|
डेवार
|
||
क्वाण्टम
थ्योरी
|
मैक्स
प्लांक
|
||
परमाणु
संरचना
|
बोर
|
||
परमाणु
का सिद्धांत
|
डाल्टन
|
||
इलेक्ट्रॉन
|
जे.जे.
थॉमसन
|
||
प्रोटॉन
|
गोल्डस्टीन
/ रदरफोर्ड
|
||
रेडियम
की खोज
|
मैडम
क्यूरी एवं पियरे क्यूरी
|
||
न्यूट्रॉन
|
जेम्स
चैडविक
|
||
यूरेनियम
का विखंडन ( परमाणु बम्ब )
|
ऑटोहान
|
||
विद्युत्-विच्छेदन
के नियम
|
माइकल
फैराडे
|
||
सापेक्षता
का सिद्धांत
|
अल्बर्ट
आइन्स्टाइन
|
||
गुरुत्वाकर्षण
का सिद्धांत,
गति
के नियम
|
न्यूटन
|
||
थर्मामीटर
|
डेनियल
गैबरियल फारेनहाइट
|
जर्मनी
|
1714
|
डायनामाइट
|
एल्फ्रेड नोबेल
|
||
ऑक्सीजन
|
जे.
प्रीस्टले
|
||
क्लोरीन
|
शीले
|
||
पोर्टलैण्ड
सीमेण्ट
|
जोसेफ़
ऐस्पडीन/अरगडीन
|
ब्रिटेन
|
1824
|
कताई
मशीन
|
सैमुअल क्राम्पटन
|
ब्रिटेन
|
1779
|
कारपेट
स्वीपर
|
मेलविल
बिसेल
|
यू.एस
.ए
|
1876
|
क्रोनोमीटर
|
जॉन
हैरीसन
|
जर्मनी
|
1735
|
घड़ी
(यांत्रिक )
|
आई
सिंग व लियांग सैन
|
चीन
|
1725
|
घड़ी
(पेंडुलम )
|
क्रिश्चियन
हयुगेंस
|
नीदरलैंड
|
1656
|
डीजल
इंजन
|
रुडोल्फ
डीजल
|
जर्मनी
|
1895
|
डेंटल
प्लेट
|
एंथोनी
प्लेटसन
|
यू.एस.ए
|
1817
|
डिस्क
ब्रेक
|
एफ.
लेचेस्टर
|
ब्रिटेन
|
1902
|
डी.
सी. मोटर
|
जेनोबे
ग्रामे
|
बेल्जियम
|
1873
|
ए.
सी. मोटर
|
निकोला
टेसला
|
यू.एस.ए
|
1888
|
इलेक्ट्रो
मैग्नेट
|
विलियम
स्टारजन
|
ब्रिटेन
|
1824
|
फिल्म
(मूक चलचित्र)
|
लुई
लि प्रिंस
|
यू.
एस. ए
|
1855
|
फिल्म
(वाक चलचित्र)
|
जे.
मुसौली व हैंस वागट
|
जर्मनी
|
1922
|
फिल्म
(संगीत युक्त )
|
ली
डी फ़ॉरेस्ट
|
यू.
एस. ए
|
1923
|
गैल्वेनोमीटर
|
एण्ड-मेरी
एम्पियर
|
फ़्रांस
|
1834
|
गैस-लाइटिंग
|
विलियम
मरडॉक
|
ब्रिटेन
|
1792
|
गैस
फायर
|
फिलिप
लेबल
|
फ़्रांस
|
1999
|
माइक्रोप्रोसेसर
|
एम.
ई. हौफ
|
यू.एस.ए
|
1971
|
लेसर
|
थियोडर
मेमैन
|
यू.एस.ए
|
1960
|
होवरक्राफ्ट
|
सर
क्रिस्टोफर कांकरेल
|
ब्रिटेन
|
1955
|
रिकार्ड
(लांग-प्लेइंग )
|
डॉ.पीटर
गोल्डमार्क
|
यू.एस.ए
|
1948
|
टेरीलीन
|
विनफील्ड
व डिक्सन
|
ब्रिटेन
|
1941
|
नायलान
|
डॉ.वालेस
कैरायर्स
|
अमेरिका
|
1937
|
जेट
इंजन
|
फ्रेंक
ह्वीटल
|
ब्रिटेन
|
1937
|
साइक्लोट्रोन
|
लारेंस
|
यू.इस.ए
|
1931
|
रेजर
( विद्युत )
|
जैकेब
शिक
|
यू.एस.ए
|
1931
|
स्काच
टेप
|
रिचर्ड
ड
|
यू.एस.ए
|
1930
|
पेनिसिलिन
|
एलेक्जेंडर
फ्लेमिंग
|
इंग्लैण्ड
|
1928
|
रबर
पौधों का दूध )फोम
|
डनलप
रबर कम्पनी
|
ब्रिटेन
|
1928
|
टेलीविजन
(इलेक्ट्रॉनिक)
|
टेलर
फारन्सवर्थ
|
यू.एस.ए
|
1927
|
स्कूटर
|
जी.
ब्राडशा
|
ब्रिटेन
|
1919
|
टैंक
|
सर
अर्नेस्ट स्विटन
|
ब्रिटेन
|
1914
|
गीगर-काउंटर
|
हैंस
गीगर
|
जर्मनी
|
1913
|
स्वत
चालक
|
चार्ल्स
कैटरिंग
|
यू.एस.ए
|
1911
|
सुपर
कंडक्विटी
|
एच.के.ओनेस
|
नीदरलैंड
|
1911
|
गाईरो-कम्पास
|
सर
अल्पर स्पेरी
|
यू.
एस. ए
|
1911
|
नियोन-लैम्प
|
जार्ज
क्लाड
|
फ़्रांस
|
1910
|
वाशिंग
मशीन
|
हार्ले
मीशन कम्पनी
|
यू.एस.ए
|
1907
|
हेलीकॉप्टर
( मानव चालित)
|
ई.
आर ममफोर्ड
|
1905
|
|
प्रकाश
का वेग
|
फिजियाऊ
|
इंग्लैण्ड
|
1902
|
रेजर
(सैफ्टी)
|
किंग
जिलेट
|
यू.एस.ए.
|
1901
|
रेडियो
टेलीग्राफी
|
जी.मार्कोनी
|
इटली
|
1901
|
लाउडस्पीकर
|
होरेस
शार्ट
|
ब्रिटेन
|
1900
|
सिनेमा
|
लाउस
निकोलस व लाउस
लुमियारी
|
फ़्रांस
|
1895
|
ट्रैक्टर
|
रावर्ड
फॉरमिच
|
यू.एस.ए
|
1892
|
बाईसिकल
टायर
|
जान
डनलप
|
ब्रिटेन
|
1888
|
मोटर
साइकिल
|
जी.
डैमलर
|
जर्मनी
|
1885
|
कार
(पेट्रोल )
|
कार्ल
बेंज
|
जर्मनी
|
1885
|
स्काईस्क्रेपर
|
विलियम
जेनी
|
यू.एस.ए
|
1882
|
वेल्डिंग
मशीन
|
एलीसा
थॉमसन
|
यू.एस.ए
|
1877
|
कॉर्ब्युरेटर
|
जी.
डैमलर
|
जर्मनी
|
1876
|
हॉरपीडो
|
रॉबर्ट
ह्वलईटहेट
|
ब्रिटेन
|
1866-68
|
प्लास्टिक
|
अलेक्जेंडर
पार्कस
|
ब्रिटेन
|
1862
|
सेलूलाईड
|
अलेक्जेंडर
पार्क
|
ब्रिटेन
|
1861
|
लिनोलियम
|
फ्रेडिक
बाल्टन
|
ब्रिटेन
|
1860
|
प्रिन्टिंग
टेलीग्राफ
|
डेविड
एडवर्ड ह्यूज
|
ब्रिटेन
|
1855
|
स्टील
|
हेनरी
बेसेमर
|
ब्रिटेन
|
1855
|
बुन्सन
बर्नर
|
राबर्ट
बुन्सन
|
जर्मनी
|
1855
|
ग्लाइडर
|
जार्ज
कैले
|
ब्रिटेन
|
1853
|
सैफ्टी
पिन
|
वाल्टर
हंट
|
यू.एस.ए
|
1849
|
रबर
(टायर)
|
थॉमस
हॉनकाक
|
ब्रिटेन
|
1846
|
रबर
(वल्कनीकृत )
|
चार्ल्स
गुडइयर
|
यू.एस.ए
|
1841
|
प्रोपेलर
(जलयान)
|
फ्रांसिस
स्मिथ
|
ब्रिटेन
|
1837
|
टेलीग्राफ
कोड
|
सैमुअल
मोर्स
|
यू.एस.ए
|
1837
|
कम्प्यूटर
|
चार्ल्स
बैवेज
|
ब्रिटेन
|
1834
|
ट्रांसफॉर्मर
|
माइकल
फैराडे
|
ब्रिटेन
|
1831
|
सेफ्टी
मैच
|
जान
वाकर
|
ब्रिटेन
|
1826
|
कार
(आंतरिक दहन )
|
सैमुअल
ब्राउन
|
ब्रिटेन
|
1826
|
रबर
(जलरोधी )
|
चार्ल्स
मैकिनटोस
|
ब्रिटेन
|
1823
|
कार्बन
पेपर
|
राल्फ
वेजवुड
|
इंग्लैण्ड
|
1806
|
लोकोमोटिव
(रेल )
|
रिचर्ड
ट्रेकिथिक
|
ब्रिटेन
|
1804
|
विद्युत
बैटरी
|
अले
|
इटली
|
1800
|
पैरासूट
|
जीन
पियरे क्लानचार्ड
|
फ्रांस
|
1795
|
टेलीग्राफ
(यांत्रिक)
|
एम.
लैमाण्ड
|
फ्रांस
|
1787
|
हेलीकॉप्टर
(प्रारूपिक)
|
लाउन्वाय
एवं बियेन्वेनू
|
फ्रांस
|
1784
|
बाई-फोकल
लेंस
|
बेंजामिन
फ्रेंकलिन
|
यू.एस.ए
|
1780
|
पनडुब्बी
|
डेविड
बुसनेल
|
यू.एस.ए
|
1776
|
विद्युत
पंखा
|
व्हीलर
|
यू.एस.ए
|
1776
|
कार
(वाष्प)
|
निकोलस
कुगनाट
|
फ़्रांस
|
1769
|
लाइटिंग-कंडक्टर
|
बेंजामिन
फ्रेंकलिन
|
यू.एस.ए
|
1737
|
मशीन
गन
|
सर
जेम्स पकल
|
ब्रिटेन
|
1718
|
थर्मस
फ्लास्क
|
डेवार
|
यू.एस.ए
|
1714
|
स्टीम
इंजन (पिस्टन )
|
धाम
न्युकोमेन
|
ब्रिटेन
|
1712
|
प्रेशर
कुकर
|
डेनिस
पैपिन
|
इंग्लैण्ड
|
1679
|
माइक्रोमीटर
|
विलियम
कोजीन
|
ब्रिटेन
|
1636
|
स्लाइड
पैमाना
|
विलियम
ओफट्रेड
|
ब्रिटेन
|
1621
|
ग्रहों
की खोज
|
केपलर
|
जर्मनी
|
1601
|
माइक्रोस्कोप
|
जेड.
जानसेन
|
नीदरलैण्ड
|
1590
|
सौर
मण्डल
|
कॉपरनिकस
|
पोलेण्ड
|
1540
|
पेपर
|
मुलबेरी
(फाइबर)
|
चीन
|
105
|
मानचित्र
|
सुमेरियनों
द्वारा
|
ई.
पू. 2250
|
विश्व के प्रमुख आविष्कार / खोज और उनके आविष्कारक PDF मे Download करे !

